Levrek yetiştiriciliği hangi aşamalardan oluşur?
Döngü kuluçkahanede yumurta ve yavru üretimiyle başlar, çiftlikte büyütmeyle sürer ve hasatla biter. Levrek (Dicentrarchus labrax, İngilizce adıyla European seabass) doğada yılda bir kez, Akdeniz popülasyonunda Aralık-Mart arasında yumurtlar. Kuluçkahane ışık süresini ve sıcaklığı ayarlayarak yumurtayı mevsim dışında da alabilir (FAO).
| Aşama | Süre ya da ölçü | Yer |
|---|---|---|
| Yumurtlama | Doğada Aralık-Mart; kuluçkahane ışık süresi ve sıcaklıkla mevsim dışına kaydırabilir | Kuluçkahane |
| Yavru satışı | 1,5-2,5 g | Kuluçkahaneden çiftliğe |
| Büyütme | 400-450 g'a 18-24 ay | Deniz kafesi |
| Boylama | Döngü başına en az 2-3 kez | Kafes |
| Ağ bakımı | Sıcak dönemde 15-20 günde bir ağ değişimi; haftalık temizlik | Kafes |
| Hasat öncesi | 1-12 gün yemsiz bekletme; süre su sıcaklığına bağlı | Kafes |
| Pazara | Taze balık buzda genellikle 4-5 günden uzun tutulmaz | Çiftlikten pazara |
Kafes düzeninin ayrıntıları ayrı yazılarda: ölü balık toplama için balıkta ölüm oranı (mortalite) takibi, boy gruplarına ayırma için balık boylama, yem verimi için yem dönüşüm oranı (FCR).
Levrek kaç ayda büyür?
FAO'nun 2009 tarihli genel bilgi formuna göre yoğun üretimde büyütme 18-24 ay, yani bir buçuk ile iki yıl sürer. Bu, Türkiye'de ölçülmüş bir süre değildir.
Örnek: Haziranda 2 g'lık yavru alan çiftlik ne zaman hasat eder?
- Varsayım (kurgusal): çiftlik 1 Haziran'da 2 g'lık yavruyu kafese aldı. FAO yavru boyunu 1,5-2,5 g olarak verir.
- FAO'nun 2009 tarihli genel bilgi formuna göre yoğun üretimde büyütme süresi 18-24 aydır; bu, Türkiye'de ölçülmüş bir süre değildir.
- 1 Haziran + 18 ay = ertesi yılın 1 Aralığı; 1 Haziran + 24 ay = iki yıl sonranın 1 Haziranı.
FAO'nun genel değerine göre balık 400-450 g'a ertesi yılın Aralık ayı ile iki yıl sonraki Haziran ayı arasında ulaşır. Bu bir aralıktır, tarih değildir.
Kendi işletmenizin gerçek hızını yem ve tartım kayıtlarınızdan spesifik büyüme oranı (SGR) ile hesaplayabilirsiniz.
Levrek toprak havuzda ya da tarlada yetiştirilir mi?
FAO'nun 2009 tarihli bilgi formu, levreğin deniz suyu havuzlarında ve lagünlerde de yetiştirildiğini, üretimin büyük bölümünün ise deniz kafeslerinden geldiğini yazar. Tarlada ya da tatlı su havuzunda yetiştirildiğini gösteren bir kaynak bulunamadı.
| Sistem | Pazar boyuna süre | Üretim ya da stok yoğunluğu |
|---|---|---|
| Yoğun üretim: deniz kafesi ya da kara tankı | 400-450 g'a 18-24 ay | Tankta 20-35 kg/m³ stok yoğunluğu |
| Ekstansif lagün (doğal besin; genellikle çok türlü yetiştirme) | 400-500 g'a 37 ay | Lagünün toplam üretimi 50-150 kg/ha/yıl; levreğe ait değil |
| Yarı entansif lagün (yavru takviyesi, gübreleme) | Verilmemiş | Lagünün üretimi 500-700 kg/ha/yıl; FAO levrekle sınırlamaz |
TÜİK'in tablosu levreği “Deniz” başlığında tek satırda gösterir. Kafes ile havuz ayrımı olmadığı için Türkiye'deki sistem payı bu tablodan okunamıyor.
Türkiye'de ne kadar levrek yetiştiriliyor?
Türkiye 2025'te 174.859 ton levrek yetiştirdi. Levrek denizde yetiştirilen en önemli balık, çipura ikinci geliyor (TÜİK). Aynı yıl avcılıkla yalnızca 85,9 ton levrek tutuldu.
- Levrek
- Çipura
İki tür de TÜİK tablosunun “Deniz” bölümündedir. Veriyi Tarım ve Orman Bakanlığı derler. Kaynak: TÜİK, Su Ürünleri 2025 (4 Haziran 2026), kültür balıkları üretim miktarı tablosu
Grafiğin verisi
| Levrek | Çipura | |
|---|---|---|
| 2016 | 80.847 | 58.254 |
| 2017 | 99.971 | 61.090 |
| 2018 | 116.915 | 76.680 |
| 2019 | 137.419 | 99.730 |
| 2020 | 148.907 | 109.749 |
| 2021 | 155.151 | 133.476 |
| 2022 | 156.602 | 152.469 |
| 2023 | 160.802 | 154.011 |
| 2024 | 165.055 | 155.279 |
| 2025 | 174.859 | 164.643 |
Bu dönemde levrek üretimi 2,2 katına, çipura üretimi 2,8 katına çıktı; 2022'de ikisi neredeyse başa baş gitti. Bütün türlerin rakamları Türkiye su ürünleri yetiştiriciliği istatistikleri yazısında.
Levrek Türkiye'de hangi illerde yetiştiriliyor?
Muğla, İzmir ve Aydın, 2025'teki levrek üretiminin %94'ünü verdi (TÜİK, MEDAS).
| İl | Levrek (ton) | Pay (%) | Çipura (ton) |
|---|---|---|---|
| Muğla | 66.452 | 38,0 | 69.400 |
| İzmir | 57.979 | 33,2 | 42.876 |
| Aydın | 40.015 | 22,9 | 3.583 |
| Hatay | 4.009 | 2,3 | 6.043 |
| Trabzon | 2.143 | 1,2 | - |
| Samsun | 1.500 | 0,9 | - |
| Mersin | 1.183 | 0,7 | 37.612 |
| Rize | 984 | 0,6 | - |
| Ordu | 510 | 0,3 | - |
| Antalya | 84 | 0,1'den az | 5.129 |
Trabzon, Samsun, Rize ve Ordu birlikte 5.137 ton levrek yetiştirdi; bu, ulusal üretimin %2,9'u. Trabzon, Samsun ve Ordu'da denizde yetiştirilen alabalık levrekten fazladır; ayrıntısı Türk somonu nedir yazısında.
Muğla ve İzmir'de levrek de çipura da büyük miktarda yetişir; Aydın levrek ağırlıklı, Mersin çipura ağırlıklı. Tablodaki çipura sütunu bu farkı gösterir.
Deniz kafesi yer kuralları nerede yazılı?
Deniz ağ kafeslerinin yer kuralları Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği'nin 5. maddesinde, başvurular ise 6-9. maddelerinde yer alır. Güncel hüküm için mevzuat.gov.tr'deki resmî metne bakın.
Levrek kafeslerinizin yem, boylama ve hasat planını kurmak isterseniz Akuantis su ürünleri danışmanlığı sunar. Günlük kayıt için Akuantis Çiftlik paneli var.
