---
title: "Türk somonu nedir, Norveç somonundan farkı ne? | Akuantis"
description: "Türk somonu, Karadeniz kafeslerinde 3-5 kg'a büyütülen gökkuşağı alabalığıdır. Norveç somonundan farkı, yetiştiği iller ve denizde kaç ay kaldığı."
url: https://akuantis.com/makaleler/turk-somonu-nedir
---

# Türk somonu nedir? Norveç somonundan farkı, nerede ve kaç ayda yetiştiği

Türler / [Akuantis](https://akuantis.com/hakkimizda#yayin-ilkeleri) / Yayın: 24 Ekim 2026 / 5 dk okuma

## Kısa cevap: Türk somonu nedir?

Türk somonu, Karadeniz'deki deniz kafeslerinde 3-5 kg'a kadar büyütülen gökkuşağı alabalığıdır (Oncorhynchus mykiss); Norveç somonu ise ayrı bir tür olan Atlantik somonudur (Salmo salar). Balık önce tatlı suda 400-600 g'a getirilir, ekim-kasımda denize alınır ve mayıs-haziranda hasat edilir. Denizdeki büyüme 6-7 ay sürer.

## Türk somonu hangi balık?

Türk somonu, büyük boya getirilmiş gökkuşağı alabalığıdır (*Oncorhynchus mykiss*); yani tür olarak alabalıktır. Sektörün boy sınıflarında porsiyonluk alabalık 200-250 g, Türk somonu ise 3 kg'ın üzerindedir.

Türk somonu bir çiftlik balığıdır: kuluçkahanede yumurtadan çıkar, tatlı suda büyür, son aylarını Karadeniz'deki ağ kafeslerde geçirir. Denizden avlanan yabani bir somon değildir. Türün anavatanı Kuzey Amerika'nın Pasifik'e dökülen akarsularıdır (FAO). Gökkuşağı alabalığının denize göç eden bir soyu (steelhead) vardır, ama çiftlikteki balığı denize insanlar taşır.

“Türk somonu” ticari bir addır. Tarım ve Orman Bakanlığı 2018'de, Karadeniz'de yetiştirilen büyük alabalığın dünya pazarına bu markayla girmesini sağladı (Çakmak ve ark., 2024). İhracatta “Turkish salmon” ya da “Turkish salmon trout” diye anılır.

## Türk somonu ile Norveç somonu arasındaki fark ne?

Fark türden başlar: Türk somonu gökkuşağı alabalığı, Norveç somonu Atlantik somonudur (*Salmo salar*). İki tür de somongiller (Salmonidae) familyasındandır ama farklı cinslerdendir.

*Türk somonu ve Norveç somonu: yetiştiricilikte farklar*

| Özellik | Türk somonu | Norveç somonu |
| --- | --- | --- |
| Tür | Gökkuşağı alabalığı, *Oncorhynchus mykiss* | Atlantik somonu, *Salmo salar* |
| Tatlı su dönemi | Baraj gölünde yaklaşık 1 yıl: 20-40 g'dan 400-600 g'a | Yumurtadan çıktığı yılı izleyen ilkbahara kadar |
| Denize çıkış ağırlığı | 400-600 g, ortalama 500 g | Çoğu 250 g'ın altında; 2025'te yaklaşık dörtte biri 250 g'ın üzerinde |
| Denizde kalış | 6-7 ay (ekim-kasımdan mayıs-hazirana) | 2 yıla kadar |
| Deniz suyunun tuzluluğu | Binde 17 dolayında (Sinop, aralık-mayıs ölçümü) | Okyanus düzeyine yakın, binde 33-34 |
| Deniz suyunun sıcaklığı | Denize alış 20 °C'nin altında; hasat su 18 °C'ye ısınınca | En iyi 6-16 °C |
| Yıllık üretim, 2025 | 74.888 ton (TÜİK) | 1.754.557 ton satış (Norveç Balıkçılık Müdürlüğü) |

Türk somonu: Çakmak ve ark. (2024), DOKA (2021), Kaya Öztürk ve Öztürk (2025), TÜİK. Norveç somonu: denize çıkış ağırlığı ve üretim Norveç Balıkçılık Müdürlüğü (2025); diğer satırlar FAO'nun 2009 tarihli bilgi formundan, türün genel koşullarıdır.

Farkın kökü deniz suyunun sıcaklığıdır. Karadeniz'in yüzeyi yazın 25 °C'yi geçer; Atlantik somonu için bildirilen öldürücü sıcaklık 23 °C'dir. 1990'ların başında Norveçli girişimciler Batı Karadeniz'deki Kefken Adası'nda Atlantik somonu yetiştirmeyi denedi. Girişim yaz sıcakları yüzünden başarısız oldu (Buyukates ve ark., 2024).

Gökkuşağı alabalığı ise kışı ve ilkbaharı denizde geçirir, su ısınmadan hasat edilir. TÜİK'in yetiştiricilik tablosunda da Atlantik somonu yer almaz. Ölçek farkı ise büyüktür. Norveç'in 2025'te sattığı Atlantik somonu, Türkiye'nin aynı yıl denizde yetiştirdiği alabalığın yaklaşık 23 katıdır.

## Türk somonu nerede yetişir?

Türk somonu önce iç sularda, sonra Karadeniz'de büyür. Baraj gölü kafeslerinde ya da kara havuzlarında 400-600 g'a gelen balık, “Türk somonu adayı” olarak deniz kafeslerine gönderilir. Türkiye'nin denizleri arasında ağ kafeste alabalık üretimine uygun olan yalnızca Karadeniz'dir (Çakmak ve ark., 2024).

Aynı çalışmaya göre deniz kafeslerinde üretim altı Karadeniz ilinde yapılıyordu, iki ilde de planlama sürüyordu. Bakanlığın bir projesinde kafes için belirlenen alanlar Artvin, Rize, Trabzon, Giresun, Ordu, Samsun, Sinop ve Zonguldak'tadır.

En çok üretim Sinop'ta: 2024'te ülkedeki Türk somonunun yaklaşık üçte biri, 20.540 ton bu ilde üretildi (Duyar ve Öz, 2026). Doğu Karadeniz'deki çiftlikler denize koyacakları balığı tercihen yakındaki Rize, Artvin ve Trabzon'un kara havuzlarından ve baraj göllerinden alır. Hasat edilen balık da bu illerdeki fabrikalarda işlenir.

Balık iller arasında da yol alır. Sinop'taki bir çiftlikte denenen büyük alabalıklar Samsun-Bafra'daki Altınkaya Baraj Gölü'nden gelmişti.

## Türk somonu kaç ayda yetişir?

Türk somonu denizde 6-7 ay kalır. Baraj gölündeki yılla birlikte yavrudan hasada yaklaşık bir buçuk yıl geçer. Takvimi deniz suyunun sıcaklığı belirler: Karadeniz'in yüzeyi alabalık için yalnızca ekim-haziran arasında uygundur. Yazın kafesler çoğunlukla boş bekler; bazı işletmeler bu dönemde çipura ya da levrek koyar.

*Türk somonunun üretim takvimi*

| Aşama | Zaman ve koşul | Ağırlık |
| --- | --- | --- |
| Baraj gölü | Kasım-aralıkta kafese giren yavru bir yıl büyür | 20-40 g'dan 400-600 g'a |
| Denize alış | 8 Ekim-7 Kasım; deniz suyu 20 °C'nin altına inince | 400-600 g, ortalama 500 g |
| Deniz kafesi | 6-7 ay; ağırlık 6-8 katına çıkabilir | – |
| Hasat | 21 Mayıs-20 Haziran; deniz suyu 18 °C'ye ısınınca | Ortalama 3 kg; çoğunlukla 3-5 kg |

Kaynaklar: DOKA (2021), Çakmak ve ark. (2024), Verep ve Balta (2023). DOKA denize alışı kasım-aralık olarak verir; tarihleri her yıl deniz suyunun sıcaklığı belirler.

Örnek: Kasım 2026'da baraj gölüne giren yavru ne zaman hasat edilir?

1. Kasım 2026: 20-40 g'lık yavru baraj gölü kafesine girer.
2. Kasım 2027: 400-600 g'a gelen balık deniz kafesine taşınır.
3. Mayıs sonu-haziran başı 2028: balık 3-5 kg'da hasat edilir.

Baraj gölünden hasada yaklaşık 18-19 ay geçer. Yıllar örnektir; kuluçkahanedeki aylar hesaba katılmadı.

Sıcaklığın büyümeyi nasıl değiştirdiğini [alabalık kaç ayda büyür](https://akuantis.com/makaleler/alabalik-kac-ayda-buyur) yazısında anlattık.

## Türkiye'de ne kadar Türk somonu üretiliyor?

TÜİK'in yetiştiricilik tablosunda Türk somonu, denizde yetiştirilen gökkuşağı alabalığı satırında görünür. Bu üretim 2025'te 74.888 tona ulaştı; 2016'nın yaklaşık 16 katı.

Denizde yetiştirilen gökkuşağı alabalığı (Türk somonu), 2016-2025 (ton)

TÜİK tabloda “Türk somonu” adını kullanmaz; değerler “Deniz - Alabalık (Gökkuşağı)” satırıdır. Veriyi Tarım ve Orman Bakanlığı derler. Kaynak: [TÜİK, Su Ürünleri 2025 (4 Haziran 2026), kültür balıkları üretim miktarı tablosu](https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/58013)

Grafiğin verisi

*Denizde yetiştirilen gökkuşağı alabalığı (Türk somonu), 2016-2025 (ton)*

|  | Denizde gökkuşağı alabalığı |
| --- | --- |
| 2016 | 4.643 |
| 2017 | 4.972 |
| 2018 | 9.235 |
| 2019 | 9.411 |
| 2020 | 18.182 |
| 2021 | 31.509 |
| 2022 | 45.454 |
| 2023 | 66.055 |
| 2024 | 60.686 |
| 2025 | 74.888 |

Denizin payı da büyüdü: Türkiye'de yetiştirilen gökkuşağı alabalığının 2016'da ağırlıkça %4'ü, 2025'te %29'u denizden geldi. Diğer türler için [Türkiye'de su ürünleri yetiştiriciliği istatistikleri](https://akuantis.com/makaleler/turkiye-su-urunleri-yetistiriciligi-istatistikleri) yazısına bakın.

Türk somonu üretiyor ya da ihraç ediyorsanız, bu soruları kendi verinizle sitenizde cevaplayabilirsiniz. Akuantis, su ürünleri firmalarına İngilizce sürümlü [web siteleri](https://akuantis.com/web-sitesi-ve-reklam) kurar. Firma sitesine nelerin konacağını [web sitesinde olması gerekenler](https://akuantis.com/makaleler/su-urunleri-firmalari-icin-web-sitesi) listesinde topladık.

## Sık sorulan sorular

### Türk somonu ile Karadeniz alabalığı aynı balık mı?

Hayır. Karadeniz alabalığı (Salmo labrax) ayrı bir türdür ve Atlantik somonuyla aynı cinstendir (Salmo). Türk somonu ise Kuzey Amerika kökenli gökkuşağı alabalığıdır (Oncorhynchus mykiss).

### Türk somonu ne zaman çıkar?

Taze Türk somonu mayıs sonu ile haziran arasında hasat edilir. 2021 ihracat verisinde de alabalık ihracatı en çok haziran ve mayısta, en az ekim-aralıkta yapıldı (Çakmak ve ark., 2024).

### Norveç'te de alabalık yetiştiriliyor mu?

Evet. Norveç 2025'te 103.546 ton gökkuşağı alabalığı sattı. Norveç'ten “somon” diye gelen balık ise Atlantik somonudur.

### Alabalık büyüyünce somon olur mu?

Hayır, tür değişmez. Türk somonu, büyük boya getirilip son aylarını denizde geçiren gökkuşağı alabalığıdır; “somon” adı ticari addır.

## Kaynaklar

1. [Su Ürünleri, 2025](https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/58013). TÜİK, 2026.
2. [Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) endüstrisinde yeni bir yaklaşım: “Türk Somonu” üretim ve pazarlama eğilimleri](https://doi.org/10.12714/egejfas.41.1.10). Çakmak, Özel, Batır ve Evin; Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 41(1), 2024.
3. [Sustainable surge in Turkish salmon culture: Prioritizing environmental responsibility](https://scopesscience.com/index.php/aqar/article/view/74). Buyukates, Ergün ve Yigit; Aquatic Animal Reports, 2(2), 2024.
4. [Türkiye’nin Doğu Karadeniz kıyılarında deniz kafeslerinde balık yetiştiriciliği potansiyeli ve sürdürülebilir çevre](https://doi.org/10.35229/jaes.1388002). Verep ve Balta; Anadolu Çevre ve Hayvancılık Bilimleri Dergisi, 8(4), 2023.
5. [Carbon footprint calculations of processing in aquaculture: A case study of Turkish salmon from Sinop province in Türkiye](https://doi.org/10.22392/actaquatr.1759663). Duyar ve Öz; Acta Aquatica Turcica, 22(1), 2026.
6. [Karadeniz'de ağ kafeslerde yetiştirilen büyük gökkuşağı alabalıklarına uygulanan farklı besleme rejimlerinin büyüme ve et kalite parametreleri ile ekonomik dönüşüm oranları üzerine bir araştırma](https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1537643). Kaya Öztürk ve Öztürk; KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi, 28(1), 2025.
7. [Trabzon ili kafeste alabalık yetiştiriciliği ön fizibilite raporu](https://yatirimadestek.gov.tr/pdf/assets/upload/fizibiliteler/trabzon-ili-kafeste-alabalik-yetistiriciligi-on-fizibilite-raporu--2021.pdf). Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı (DOKA), 2021.
8. [Cultured aquatic species information programme: Salmo salar (Atlantik somonu)](https://www.fao.org/fishery/docs/DOCUMENT/aquaculture/CulturedSpecies/file/en/en_atlanticsalmon.htm). FAO (metin: M. Jones), 2009.
9. [Cultured aquatic species information programme: Oncorhynchus mykiss (gökkuşağı alabalığı)](https://www.fao.org/fishery/docs/DOCUMENT/aquaculture/CulturedSpecies/file/en/en_rainbowtrout.htm). FAO (metin: I. G. Cowx), 2009.
10. [Nøkkeltall fra norsk havbruksnæring 2025](https://www.fiskeridir.no/statistikk-tall-og-analyse/data-og-statistikk-om-akvakultur/statistiske-publikasjon-innen-akvakultur/_/attachment/inline/5b1d40cc-194f-4547-a2f9-647495288e0f:087ee6f9ce030c8c2a69a9f9d4b00f112bfc643a/nokkeltall-havbruk-2025.pdf). Fiskeridirektoratet (Norveç Balıkçılık Müdürlüğü), 2026.
11. [Oncorhynchus mykiss (Walbaum, 1792)](https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=127185). World Register of Marine Species (WoRMS).
12. [Salmo salar Linnaeus, 1758](https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=127186). World Register of Marine Species (WoRMS).
13. [Salmo labrax Pallas, 1814](https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=274350). World Register of Marine Species (WoRMS).

## Nasıl hazırladık

Bu yazıyı Akuantis editörlüğü hazırladı. Kaynak taraması ve ilk taslakta yapay zekâ (Claude) kullanıldı. Bütün sayılar ve hukuki ifadeler kaynaklarıyla tek tek karşılaştırıldı; son kontrol: 24 Ekim 2026. Akuantis balık çiftliklerine ve su ürünleri firmalarına yazılım, danışmanlık ve tanıtım hizmeti verir; yazıdaki ürün ve hizmet bağlantıları kendi hizmetlerimizdir. Bir hata görürseniz [info@akuantis.com](mailto:info@akuantis.com) adresine yazın; düzeltmeler bu sayfada notuyla gösterilir. [Yayın ilkelerimiz](https://akuantis.com/hakkimizda#yayin-ilkeleri)

Su ürünleri firmaları için web sitesi ve reklam

Akuantis, su ürünleri firmalarına alıcıların aradığında bulduğu hızlı ve anlaşılır web siteleri kurar; Google ve Meta reklamlarını doğru kişilere ulaştırır.

[Hizmeti inceleyin](https://akuantis.com/web-sitesi-ve-reklam)

## İlgili yazılar

### [Alabalık kaç ayda büyür? Yumurtadan hasada süre ve su sıcaklığının etkisi](https://akuantis.com/makaleler/alabalik-kac-ayda-buyur)

4 dk okuma

### [Türkiye'de su ürünleri yetiştiriciliği: 2025 ve 2024 üretim, tür ve ihracat verileri](https://akuantis.com/makaleler/turkiye-su-urunleri-yetistiriciligi-istatistikleri)

5 dk okuma

### [Web sitesinde olması gereken 8 şey: su ürünleri firmaları için kontrol listesi](https://akuantis.com/makaleler/su-urunleri-firmalari-icin-web-sitesi)

4 dk okuma